Và tác giả của phi vụ động trời này là ông chủ Liu Chuanzhi của Lenovo. Hiện đang chiếm tới 30% thị phần máy tính cá nhân tại Trung Quốc nhưng Lenovo vẫn gần như chưa có một tên tuổi hay vai trò gì trên thị trường thế giới. Với việc mua lại một tài sản của IBM lớn gấp 3 lần chính tập đoàn Lenovo, Liu Chuanzhi đã đạt đựơc mục tiêu là trở thành một tập đoàn quốc tế hàng đầu trong lĩnh vực sản xuất máy tính cá nhân.
Để có được toàn bộ lĩnh vực sản xuất máy tính cá nhân bao gồm cả máy tính xách tay của IBM, ông chủ Liu Chuanzhi của Lenovo đã phải bỏ ra 1 tỉ 250 triệu USD. Sau vụ mua bán này, Lenovo trở thành tập đoàn sản xuất máy tính lớn thứ 3 trên thế giới. Liu Chuanzhi không chỉ đạt mục tiêu về danh tiếng mà dự kiến sẽ tăng thêm doanh thu 12 tỉ USD mỗi năm. Năng lực sản xuất máy tính cá nhân của Lenovo sẽ tăng lên khoảng 4 lần, từ 3 triệu lên 12 triệu máy tính mỗi năm. Về tỉ trọng thị phần máy tính cá nhân trên thế giới, Lenovo sẽ chiếm 7%, chỉ còn xếp hàng sau hai đại gia từ Mỹ là Dell với trên 17% và HP với 15%.
Phi vụ sáp nhập lịch sử
IBM là một đại gia và cũng không phải yếu kém đến nỗi phải bán đi cả một mảng kinh doanh máy tính cá nhân đang có tới 5,6% thị phần. Lý do chính là IBM đang có những tính toán chiến lược mới. Các ông chủ của IBM muôn tập đoàn của mình tập trung nhiều hơn vào việc kinh doanh các dịch vụ tin học, phần mềm và các hệ thống máy chủ. IBM mong muốn bỏ bớt mảng kinh doanh máy tính cá nhân để tập trung hơn vào các mảng công nghệ cao trong lĩnh vực thông tin, như Chủ tịch điều hành Sam Palmisano tuyên bố.
Còn về phía Lenovo thì tham vọng của ông Chủ tịch Liu Chuanzhi rất lớn: Lenovo phải trở thành một tập đoàn quốc tế về máy tính cá nhân trong thời gian ngắn nhất. Vì vậy giải pháp mua lại IBM là con đường đi ngắn nhất để ông chủ Liu Chuanzhi đạt được mục tiêu. Cung đã gặp cầu, nhưng để có thể đi đến ký kết một trong những hợp đồng sáp nhập lớn nhất trong lĩnh vực tin học từ trước đến nay cũng là cả một vấn đề không đơn giản. Cả IBM và Lenovo đã phải trải qua nhiều vòng đàm phán căng thẳng và cũng mất nhiều thời gian.
Những người trong cuộc đã tiết lộ rằng, tổng cộng hai ông chủ Liu Chuanzhi của Lenovo và Sam Palmisano đã phải cần đến trên 13 tháng kể từ lần đàm phán chính thức đầu tiên. Tổng cộng 1,250 tỉ USD là số tiền mà ông chủ Liu Chuanzhi phải trả ngay cho tập đoàn IBM. Thế nhưng đấy mới chỉ là tiền trả ngay sau khi mua. Thực chất số tiền mà Liu Chuanzhi đã dùng cho phi vụ mua bán làm chấn động thế giới tin học còn lớn hơn nhiều. Tập đoàn IBM đang có một khoản nợ không dưới 500 triệu USD và Liu Chuanzhi đã cam kết nhận trách nhiệm toàn bộ khoản nợ này. Do vậy giá trị của hợp đồng mua bán giữa Lenovo và IBM là không dưới 1,750 tỉ USD.
Với mục tiêu là phải có một thương hiệu mạnh, Liu Chuanzhi không chỉ mua toàn bộ dây chuyền sản xuất và kinh doanh máy tính cá nhân của IBM mà ông còn quyết tâm có được thương hiệu IBM đã thành danh cũng như nhãn hiệu “Think” đi kèm cũng rất nổi tiếng của dòng máy tính xách tay IBM. Cuối cùng Liu Chuanzhi đã đạt được mục tiêu của mình khi đàm phán thành công việc được phép sử dụng thương hiệu và nhãn hiệu của IBM trong vòng 5 năm.
Bù lại, Liu Chuanzhi cũng phải chấp nhận tiếp quản toàn bộ 10.000 nhân viên của IBM đang làm việc trong lĩnh vực máy tính cá nhân, bao gồm cả đội ngũ quản lý cao cấp nhất. Một phần tư số nhân viên này đang làm việc tại Mỹ, vì vậy Liu Chuanzhi vẫn chọn Mỹ là trụ sở của liên doanh sản xuất kinh doanh Lenovo với IBM. Phó chủ tịch điều hành Stephen Ward chuyên phụ trách mảng máy tính cá nhân của IBM trở thành Tổng giám đốc điều hành, còn một trợ thủ tin cậy của Liu Chuanzhi là Yang Yuanging thì giữ chức Chủ tịch của Lenovo tại Mỹ.
Cuối cùng thì cả hai đối tác IBM và Lenovo đều hài lòng với hợp đồng mua bán được ký kết dưới dạng liên doanh này. Cả hai đều được coi là người chiến thắng và đều được đánh giá cao về tầm chiến lược sau phi vụ này. Các nhà phân tích coi quyết định bán mảng máy tính cá nhân của IBM là khôn ngoan vì đúng lúc và được giá khi mảng này của IBM có nguy cơ sút kém nghiêm trọng trong năm tới.
Có lẽ chính vì vậy mà ngay sau khi nhận được tin hợp đồng Lenovo-IBM đã được ký kết thì giá cổ phiếu của IBM đã tăng thêm 5 cent. Còn Liu Chuanzhi và Lenovo lại được đánh giá cao bởi sự quyết đoán để có thứ hạng cao trong các đại gia máy tính cá nhân. Lenovo không chỉ thừa hưởng một mạng lưới bán máy tính tại hơn 160 nước trên thế giới mà quan trọng hơn là được sử dụng thương hiệu. Như vậy thương hiệu máy tính Lenovo gần như vô danh ở nước ngoài sẽ có cơ hội tràn ra ngoài biên giới Trung Quốc.
Từ nhà vật lý trở thành nhà kinh doanh
Liu Chuanzhi (Liễu Truyền Chí) năm nay vừa đúng 60 tuổi. Ông vốn là một nhà vật lý nghiên cứu chuyên về vô tuyến điện tại Viện hàn lâm khoa học Trung Quốc. Liu Chuanzhi sinh ra tại Thượng Hải. Cách đây hơn 30 năm ông đã phải trải qua những ngày tháng tăm tối trong thời kỳ cách mạng văn hoá. Nếu không có đổi thay trong nền kinh tế Trung Quốc từ những năm 80 trở đi thì có lẽ Liu Chuanzhi chẳng biết đến kinh doanh và mãi mãi vẫn là một nhà nghiên cứu vật lí nghèo.
Mãi đến năm 1984, khi đã 40 tuổi, nền kinh tế Trung Quốc bắt đầu mở cửa thì Liu Chuanzhi xin phép Viện khoa học thành lập mọt công ty Nhà nước chuyên mua bán, kinh doanh máy tính, thiết bị tin học, nhưng bán đủ thứ đồ điện dân dụng như ti vi, đài... Phát hiện được nhu cầu máy tính sẽ rất lớn, năm 1988 Liu Chuanzhi lập tức thành lập công ty máy tính Legend, sau được đổi tên thành công ty máy tính Lenovo.
Thời gian đầu, qua con đường Hồng Kông, Liu Chuanzhi nhập máy tính Mỹ về bán cho khách hàng trong nước. Chỉ hai năm sau, năm 1990 Liu Chuanzhi đã tính đến chuyện mua thiết bị về tự lắp máy tính giống như máy tính Mỹ. Mặc dù không có nhiều kiến thức tin học và máy tính như Liu Chuanzhi từng thừa nhận, nhưng ông cũng nhanh nhạy phát hiện ra rằng lắp ráp máy tính không hề khó mà lợi nhuận cao hơn so với máy nguyên chiếc nhiều lần.
Từ đó, Liu Chuanzhi bắt đầu tuyển dụng các kỹ sư tin học để lắp máy tính. Chính những người này đã biết cách số hóa chữ viết tiếng Hán để sử dụng trong máy tính. Liu Chuanzhi đã nhanh nhạy chớp ngay lấy thời cơ để đẩy mạnh bán máy tinh cá nhân sử dụng được chữ Hán. Công ty máy tính của Liu Chuanzhi đã có được bược ngoặt lịch sử từ đây. Máy tính mang tên Legend ào ạt chiếm lĩnh thị trường nội địa Trung Quốc. Khu kho xưởng trước kia được xây dựng thành một khu nhà máy lắp ráp máy tính khổng lồ.
Buôn có bạn, bán có phường, sự hiện diện và phát triển của công ty Legend đã khiến khu phố Zhongquancun thu hút được vô số các công ty tin học và máy tính khác đến lập nghiệp. Và hiện nay Zhongquancun đang được coi là một trung tâm công nghệ và tin học, một thung lũng “Silicon” của Trung Quốc nằm ngay trong lòng thành phố Bắc Kinh.
Bill Gates của Trung Quốc
Mặc dù không phải là một nhà lập trình tài năng như Bill Gates, nhưng Liu Chuanzhi vẫn được người Trung Quốc so sánh với nhà tỉ phú tin học số 1 thế giới này.Giống như Bill Gates, Liu Chuanzhi không qua các khoá hay trường quản trị kinh doanh nhưng ông đã bộc lộ một khả năng quản trị doanh nghiệp xuất sắc với một tầm nhìn xa và một tham vọng rất lớn.
Sinh ra và lớn lên trong một môi trường chưa có được một sự cạnh tranh thị trường như các nước Âu Mỹ, nhưng Liu Chuanzhi đã ý thức được tầm quan trọng của vấn đề cạnh tranh và toàn cầu hoá, quốc tế hoá. Liu Chuanzhi từng phát biểu tấm gương mà Lenovo phải theo là tập đoàn Dell, nhà sản xuất máy tính số 1, đang dẫn đầu thị phần thế giới hiện nay.
Hiện đã có vị trí số 3 thế giới sau khi mua lại một phần IBM, tuy không nói thẳng ra nhưng ai cũng biết rằng nhà kinh doanh người Hoa mới nổi Liu Chuanzhi đang có tham vọng sẽ có sự đổi ngôi trong trật tự xếp hạng các nhà sản xuất máy tính cá nhân. Phải tiếp nhận nhiều nhân viên IBM đang làm tại Mỹ nhưng Liu Chuanzhi đã rất thẳng tay cắt giảm chi phí lương, đặc biệt của tầng lớp quản lý cao cấp. Hiện toàn bộ tập đoàn đang có hơn 19.000 nhân viên trong đó có hơn 2.000 tại Mỹ.
Bên cạnh sản phẩm chủ lực là máy tính cá nhân, Lenovo còn phát triển một loạt sản phẩm khác như máy in, MP3 và cả điện thoại di động. Các sản phẩm này đang ngày càng chiếm tỉ trọng nhiều hơn trong doanh số hàng năm của Lenovo.
Khác với các tập đoàn Nhật Bản là thường chỉ tin vào các nhân viên quản lý cao cấp người Nhật, Liu Chuanzhi chủ trương sử dụng nhiều các nhà điều hành chuyên nghiệp Âu-Mỹ. Gần như toàn bộ đội ngũ quản lý cũ của IBM được Liu Chuanzhi giữ nguyên tại vị trí cũ sau khi sáp nhập với Lenovo.
Liu Chuanzhi được giới phương Tây đánh giá là rất khéo léo và tài giỏi trong quan hệ với chính khách và chính quyền. Ông là đại biểu Quốc hội đồng thời là Chủ tịch Hiệp hội công thương Trung Quốc. Là một công ty máy tính sinh sau đẻ muộn nhưng Lenovo đã vượt qua các đại gia tên tuổi và nhanh chóng chiếm thị phần lớn nhất Trung Quốc với gần 30%. Một số báo kinh tế đã so sánh cuộc đua giữa Lenovo và các tập đoàn máy tính khác như cuộc đua giữa rùa và thỏ mà phần thắng nghiêng về chú rùa tinh quái đến từ Trung Hoa.
Không chỉ mở rộng mạng lưới và nâng cao uy tín bằng thương hiệu IBM mà Liu Chuanzhi còn chủ trương quảng bá khắp toàn cầu, quyết tâm thâm nhập thị trường châu Âu khá khó tính đối với máy tính cá nhân và máy tính xách tay. Trong vòng 2 năm tới, tỉ trọng doanh thu ngoài Trung Quốc phải tăng từ 5% lên 20%.
Liu Chuanzhi đã có những đầu tư đáng kể, đặc biệt trong quảng cáo và khuếch trương cho chiến lược bành trướng và quốc tế hoá của mình. Lenovo đã trúng thầu là nhà tài trợ chính cho thế vận hội Olimpic mùa đông năm 2006 tại Turin và thế vận hội mùa hè 2008 tại Bắc Kinh.
(Theo TBKTVN)